عيد نوروز در اسلام از نگاه وبلاگستان
نوروز، روزى است كه پيامبراكرم(ص) در غديرخم براى ولايت اميرالمومنين(ع) از مردم پيمان گرفت؛ روزى است كه آن حضرت بر خوارج نهروان پيروز شد و روزى است كه قائم ما اهل بيت(عليهم السلام) ظهور خواهدكرد.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا)، بخش اعظمی از «نوروزخوانیها» در گذشته به مدح پيامبر(ص) و اهل بيت(ع) اختصاص داشته و در حال حاضر نيز اين اشعار با ستايش رسول خدا آغاز و با مدح ساير ائمه(ع) پايان میيابد.
نوروز واژهای است مركب از دو جزء كه روی هم به معنای روز نوين است و بر نخستين روز از نخستين ماه سال خورشيدی آنگاه كه آفتاب به برج حمل انتقال میيابد گذارده میشود؛ اصل پهلوی اين واژه نوك روچ يا نوك روز بودهاست.
بيرونی در تعريف نوروز نقل میكند: «نخستين روز است از فروردين ماه و از اين جهت روز نو نام كردند، زيرا كه پيشانی سال نو است و آنچه از پس اوست از اين پنج روز همه جشنهاست.»
عيد در فرهنگ اسلامى
واژه «عيد» در اصل از فعل عاد(عود) يعود است و براى آن معانى مختلفى گفتهاند: از جمله «خوى گرفته»، «روزفراهم آمدن قوم» و «هر روز كه در آن، انجمن يا تذكار فضيلتمند يا حادثه بزرگى باشد.»
گويند از آن رو به اين نام خوانده شدهاست كه هر سال شادى نوينى باز آرد و برخى برآن هستند كه اصل واژه «عيد» از «عادت» است. زيرا آنان(قوم) و فاميل و خانوادهها برگرد آمدن دورهم در آن روز عادت كردهاند.
در لغتنامه تاجالعروس درباره عيد آمدهاست: عيد در نزد عرب، زمانى است كه در آن شادیها و يا اندوهها، بازمىگردد و تكرار مىشود.
در فرهنگ معين در اين باره آمده است: عيد، روز مباركى است كه در آن مردم جشن مىگيرند و شادى مىكنند و در اين روز به همديگر عيدى مىدهند از قبيل هديه، پول، خلعت.
واژه عيد در قرآن فقط يك بار آمده است. «اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنزِلْ عَلَیْنَا مَآئِدَةً مِّنَ السَّمَاء تَكُونُ لَنَا عِيداً لِّأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآیَةً مِّنكَ وَارْزُقْنَا وَأَنتَ خَیْرُ الرَّازِقِينَ،بارالها پروردگارا از آسمان خوانى بر ما فرو فرست تا عيدى براى اول و آخر ما باشد و نشانهاى از جانب تو و ما را روزى ده كه تو بهترين روزىدهندگانى.(سوره المائده، آيه 114).»
در تفسير اين آيه آمده است: عيد در لغت از ماده عود به معنى بازگشت است. به روزهایى كه مشكلات از قوم و جمعيتى برطرف مىشود و بازگشت به پيروزیها و راحتىهاى نخستين مىكنند، عيد گفته مىشود.
در اعياد اسلامى به مناسبت اين كه در پرتو اطاعت يك ماه مبارك رمضان و يا انجام فريضه بزرگ حج، صفا و پاكى فطرى نخستين به روح و جان باز مىگردد و آلودگىها كه برخلاف فطرت است از ميان مىرود «عيد» گفته شدهاست و از آنجا كه روز نزول مائده، روز بازگشت به پيروزى و پاكى و ايمان به خدا بودهاست؛ حضرت مسيح(ع) آن را «عيد» ناميدهاست.
عيد از منظر حضرت على(ع)
عيد از نظر على(ع) اين است كه: هر روزى كه در آن روز، معصيت خدا نشود و گناهى انجام نگيرد، آن روز را عيد خوانده است. «كل يوم لا يعصى الله تعالى فيه فهو يوم عيد»
و اين فرمايش اميرمومنان(ع) اشاره به اين موضوع دارد كه روز ترك گناه، روز پيروزى و پاكى و بازگشت به فطرت نخستين است.
از سويد بن عفله نقل شدهاست كه گفت: در روز عيد بر اميرالمومنين(ع) وارد شدم و ديدم كه نزد حضرت نان گندم و خطيفه(نان شيرمال) و ملبنه(حلوا شكرى) است. پس به آن حضرت عرض كردم: روز عيد و خطيفه؟!
حضرت فرمود: «انما هذا لمن عيد من غفرله»؛ اين عيد كسى است كه آمرزيده شدهاست.
در خبر است: چيزى به رسم هديه نوروزى خدمت اميرالمومنين(ع) تقديم شد، حضرت پرسيد: اين چيست؟ عرض كردند: يا اميرالمومنين! امروز نوروز است. فرمود: هر روز را براى ما نوروز سازيد.
عيد نوروز از منظر امام صادق(ع)
امام صادق(ع) به يكى از اصحابش به نام معلى بن خنيس درباره عيد نوروز فرمود: «ان يوم النيروز هواليوم الذى اخذ فيه النبى(ص) لاميرالمومنين(ع) العهد بغديرخم... و هواليوم الذى ظفرفيه باهل النهروان... و هواليوم الذى يظفرفيه قائمنا اهل البيت.»
نوروز، روزى است كه پيامبراكرم(ص) در غديرخم براى ولايت اميرالمومنين(ع) از مردم پيمان گرفت؛ روزى است كه آن حضرت بر خوراج نهروان پيروز شد و روزى است كه قائم ما اهل بيت(عليهم السلام) ظهور خواهدكرد.
امام كاظم(ع) و جلوس عيد نوروز
از آنجایى كه عيد نوروز ريشه در سنتهاى ما ايرانىها دارد و اين موضوع به زمانهاى بسيار دور برمىگردد، پس از اسلام، بنا به نوشته مورخين، با اندك تغييراتى كه در آن به عمل آمدهاست، تاكنون در بين ايرانيان جاودانه است.
بنابراين در صدر اسلام ايرانىهایى كه در مركز خلافت به سر مىبردند، طبق سنت ملىشان به اين عيد پاى بند بودند و هداياى نوروزى را براى سلاطين خود مىبردند. پس ازامويان، عباسيان مورد توجه بعضى از مردم بودند و ايرانىها با مراجعه به دربار آنها، هدايایى را به آنها تقديم مىكردند.
در بحارالانوار روايت ذيل آمدهاست: «ان المنصور تقدم الى موسى بن جعفر(ع) بالجلوس للتهنيه فى يوم النيروز و قبض ما يحمل اليه...»
منصور دومين خليفه عباسى به امام كاظم(ع) پيشنهاد كرد عيد نوروز جلوس كنند تا مردم نوروز را به او تبريك گويند و هداياى آنها را دريافت كنند ... و امام(ع) با اكراه پذيرفت.
بنابراين عيد نوروز مانند بسيارى از سنتهاى ملى كه با شئون اسلامى مخالفتى نداشتهاست، پس از اسلام درميان ايرانيان باقى ماندهاست.
نوروز از نظر دانشوران اسلامى
سيد بن طاووس(يكى از دانشمندان بزرگ شيعه) كه درباره نوروز مىنويسد: هنگامى كه آغاز آفرينش جهان هستى در مثل چنين روزى است، شايسته است اين روز به عنوان روز عيد و شادى تلقى شود.
ابن فهد حلى در اين زمينه مىنويسد: «يوم النيروز، يوم جليل القدر»، نوروز، روزى گرانمايه و با منزلت است.»
حضرت امام(ره) به مناسبت عيد نوروز هر سال پيامى داشت و در ديوان شعرش، ابياتى ويژه درباره عيد نوروز سرودهاست و مقام معظم رهبرى در پيام نوروزى سال 1369 شمسى فرمودند: «تحويل سال جديد شمسى كه مصادف با نوعى تحول در عالم طبيعت است، فرصتى است براى اين كه انسان به تحول درونى و به اصلاح امور روحى، معنوى و مادى خود بپردازد، ايجاد تحول كار خداست... اما ما موظفيم كه براى اين تحول در درون خود، در زندگى خود و در جهان اقدام كرده و همت و تلاش به عمل آوريم.»
سنتهاى نوروزى
يكى از سنتهاى حسنه و با ارزش عيد نوروز كه تا روز سيزده رايج است، ديد و بازديدها است كه ميان فاميل، دوستان انجام مىگيرد و در كتب روایى ما به عنوان «صله رحم» نام برده شدهاست. البته لازم است، در اين باره به اولويتهایى توجه داشت:
1. ديدار از خانواده شهدا و جانبازان.
2. ديدار از بستگان نزديك.
3. ديدار از دوستان.
4. عيدى دادن مخصوصاً به نونهالان.
5. آشتى دادن برادران و خواهران دينى و رفع كدورت از بين آنها.
خبرگزاری قرآنی ايران
0 comments:
ارسال یک نظر